मुटु प्रत्यारोपण (Heart Transplant)
कसका लागि विचार गरिन्छ?
औषधि, उपकरण (जस्तै CRT वा ICD) र अन्य सबै उपचार प्रयोग गर्दा पनि मुटु कमजोरी अत्यन्त गम्भीर रहेका, दैनिक जीवनमा गम्भीर सीमितता भएका, र अन्य गम्भीर स्वास्थ्य समस्या नभएका (जसले शल्यक्रिया र आजीवन औषधि सहन सक्ने) बिरामीमा मुटु प्रत्यारोपण विचार गरिन्छ। यो निर्णय विस्तृत मूल्याङ्कनपछि मात्र गरिन्छ।
प्रक्रिया कस्तो हुन्छ?
विस्तृत मूल्याङ्कन
शल्यक्रिया र आजीवन औषधि सहन सक्ने क्षमता, अन्य अंगको स्वास्थ्य, र मानसिक/सामाजिक तयारी विस्तृत रूपमा जाँचिन्छ।
प्रतीक्षा सूचीमा राखिने
उपयुक्त दाता मुटु उपलब्ध नहुँदासम्म बिरामीलाई प्रतीक्षा सूचीमा राखी नजिकको निगरानीमा राखिन्छ, कहिलेकाहीं LVAD जस्तो अस्थायी सहयोग दिइन्छ।
शल्यक्रिया
दाता मुटु उपलब्ध भएपछि ठूलो शल्यक्रियाद्वारा पुरानो मुटुको सट्टा नयाँ मुटु राखिन्छ।
आजीवन फलोअप
शरीरले नयाँ मुटुलाई अस्वीकार नगरोस् भनेर आजीवन प्रतिरोधक-दबाउने औषधि (Immunosuppressants) लिनुपर्छ, र नियमित बायोप्सी/फलोअप गरिन्छ।
प्रत्यारोपणपछिको जीवन कस्तो हुन्छ?
धेरैजसो बिरामीले प्रत्यारोपणपछि जीवनको गुणस्तरमा उल्लेख्य सुधार महसुस गर्छन् र दैनिक गतिविधिमा फर्कन सक्छन्। तर आजीवन प्रतिरोधक-दबाउने औषधि लिनुपर्ने भएकाले संक्रमणको जोखिम बढी हुन्छ, र नियमित बायोप्सी/फलोअपमार्फत अस्वीकृतिको निगरानी जीवनभर जारी राख्नुपर्छ। कार्डियाक बायोप्सीबारे थप पढ्नुहोस् →
बिरामीले प्रायः सोध्ने प्रश्नहरू
प्रतीक्षा सूचीमा कति समय बस्नुपर्छ?
यो रगत समूह, शरीरको साइज र उपलब्ध दाता मुटुमा भर पर्छ — केही हप्तादेखि धेरै महिना वा वर्षसम्म पनि लाग्न सक्छ।
प्रत्यारोपित मुटु कति वर्ष टिक्छ?
धेरै बिरामीले दशकौंसम्म राम्रो जीवन बिताउँछन्, तर यो व्यक्तिको समग्र स्वास्थ्य, औषधि पालना र नियमित फलोअपमा भर पर्छ।
आजीवन औषधि किन आवश्यक हुन्छ?
शरीरको प्रतिरक्षा प्रणालीले नयाँ मुटुलाई "बाहिरी" ठानी आक्रमण गर्न सक्ने भएकाले, यसलाई रोक्न प्रतिरोधक-दबाउने औषधि आजीवन आवश्यक पर्छ।