स्ट्रेस इकोकार्डियोग्राम (Stress Echocardiogram)

यसले के पत्ता लगाउन सक्छ?

व्यायाम/औषधिपछि मुटुको कुनै भागको मांसपेशीको चाल कमजोर भयो कि भनेर देखाउँछ — यदि कुनै भागमा रगत पर्याप्त नपुगेको छ भने त्यो भाग व्यायामपछि कमजोर देखिन्छ। यसको आधारभूत सिद्धान्त सरल छ: आराम गर्दा मुटुको मांसपेशीलाई कम रगतले पनि पुग्छ, तर परिश्रम गर्दा माग बढ्छ। यदि कुनै कोरोनरी धमनी साँघुरो भएको छ भने, आराम अवस्थामा रगत पर्याप्त पुगे पनि व्यायामको समयमा माग अनुसार बढ्न सक्दैन — यसैले त्यो क्षेत्रको मांसपेशीको संकुचन कमजोर देखिन्छ, जुन इकोमा प्रत्यक्ष देख्न सकिन्छ।

प्रक्रिया कस्तो हुन्छ?

पहिले आराम अवस्थाको इको लिइन्छ, त्यसपछि ट्रेडमिलमा हिँडेर वा दौडेर (वा व्यायाम गर्न नसक्नेका लागि dobutamine जस्तो औषधि प्रयोग गरेर) हृदयगति लक्ष्य स्तरसम्म पुर्‍याइन्छ। लक्ष्य स्तर पुगेको ठ्याक्कै बेलामा (वा औषधि प्रयोग गरिएको भए त्यसको उच्च मात्रामा) दोस्रो इको लिइन्छ, जुन "peak stress" इको हो। त्यसपछि केही मिनेट आराम गरेर तेस्रो इको (recovery) पनि लिन सकिन्छ। यी तीन-चार चरणका इको तस्बिर एकसाथ राखेर तुलना गर्दा मुटुको कुन भागले व्यायामसँगै राम्रोसँग काम गर्‍यो, कुन भागले गरेन भन्ने स्पष्ट देखिन्छ।

नतिजाले के निर्णयमा मद्दत गर्छ?

कोरोनरी धमनी रोगको निदान र गम्भीरता मूल्याङ्कनमा मद्दत गर्छ; असामान्य नतिजाले थप जाँच (क्याथेटराइजेसन) आवश्यक पर्ने संकेत दिन सक्छ। साथै, यसले मुटुको समग्र पम्पिङ क्षमता (इजेक्सन फ्र्याक्सन) व्यायामसँगै कसरी बदलिन्छ भन्ने पनि देखाउन सक्छ, जुन हाइपरट्रोफिक कार्डियोम्योपैथी (hypertrophic cardiomyopathy) वा भल्भ रोगको मूल्याङ्कनमा पनि उपयोगी हुन्छ। नतिजा पूर्ण रूपमा सामान्य आएमा, निकट भविष्यमा गम्भीर हृदयघातको जोखिम कम रहेको आश्वासन मिल्छ।

साधारण स्ट्रेस टेस्ट वा नुक्लियर स्ट्रेस टेस्टभन्दा यो किन छनोट गरिन्छ?