FFR र iFR (Fractional Flow Reserve / Instantaneous Wave-Free Ratio)

छोटकरीमा: FFR र iFR दुवै कोरोनरी एन्जियोग्रामकै क्रममा प्रयोग गरिने प्रविधि हुन्, जसले धमनीमा देखिएको साँघुरोपनले वास्तवमै मुटुको मांसपेशीमा रगत प्रवाह घटाइरहेको छ कि छैन भनेर सिधै नापेर देखाउँछन् — यसले "देखिने साँघुरोपन" र "साँच्चै महत्त्वपूर्ण साँघुरोपन" बीचको भिन्नता छुट्याउन मद्दत गर्छ।

यो किन गरिन्छ?

एन्जियोग्राममा धमनी ५०–७०% साँघुरो देखियो भने पनि, त्यसले वास्तवमै रगत प्रवाहमा महत्त्वपूर्ण असर गरेको छ कि छैन भन्ने आँखाले हेरेर पूर्ण रूपमा भन्न गाह्रो हुन्छ। FFR/iFR ले साँघुरोपनको अगाडि र पछाडिको दबाब नापेर यो प्रश्नको वस्तुगत उत्तर दिन्छ। यदि साँघुरोपनले रगत प्रवाहमा महत्त्वपूर्ण असर गरेको भेटिएन भने, स्टेन्ट नराखी औषधिबाटै व्यवस्थापन गर्न सकिन्छ — यसले अनावश्यक स्टेन्ट राख्ने प्रक्रिया घटाउन मद्दत गर्छ।

FFR र iFR बीच के फरक छ?

FFR

दबाब नाप्दा एडेनोसिन जस्तो औषधि दिएर धमनी अधिकतम फैलाइन्छ (Hyperemia), त्यसपछि दबाब नापिन्छ। यो लामो समयदेखि स्थापित र प्रमाणित विधि हो।

iFR

औषधि नचाहिने, हृदय-चक्रको एउटा विशेष "शान्त" क्षणमा दबाब नापिने विधि — यसले प्रक्रिया छिटो बनाउँछ र एडेनोसिनका साना असहज साइड इफेक्ट (जस्तै छाती अँठ्याएजस्तो महसुस) पनि हुँदैन।

यो कस्तो प्रक्रिया हो?

यो छुट्टै भेट वा प्रक्रिया होइन — कोरोनरी एन्जियोग्रामकै क्रममा, सानो प्रेसर वायर धमनीभित्र साँघुरो भएको ठाउँ हुँदै पुर्‍याइन्छ, जसले दबाब नाप्छ। नतिजा तत्कालै उपलब्ध हुन्छ, जसका आधारमा त्यही बेला स्टेन्ट राख्ने वा नराख्ने निर्णय गरिन्छ।

बिरामीले प्रायः सोध्ने प्रश्नहरू

यसले प्रक्रियाको समय बढाउँछ?

थोरै समय थपिन्छ, तर यसले अनावश्यक स्टेन्ट रोकी वा साँच्चै आवश्यक ठाउँमा स्टेन्ट सुनिश्चित गरी दीर्घकालीन फाइदा दिन्छ।

FFR-CT र यो उस्तै हो?

होइन। FFR-CT कम्प्युटर विश्लेषणबाट अनुमान गरिन्छ (गैर-आक्रामक), जबकि FFR/iFR क्याथेटरमार्फत प्रत्यक्ष नापिन्छ (आक्रामक) — दुवैको उद्देश्य उस्तै भए पनि विधि फरक हो। FFR-CT बारे थप पढ्नुहोस् →

नतिजाले "स्टेन्ट चाहिँदैन" भन्यो भने के गर्ने?

यसको अर्थ त्यो साँघुरोपन हाल महत्त्वपूर्ण छैन भन्ने हो — औषधि र जीवनशैली व्यवस्थापनबाट अगाडि बढिन्छ, र आवश्यक परे भविष्यमा पुनः मूल्याङ्कन गर्न सकिन्छ।

स्रोत तथा थप जानकारी