बीएनपी / एनटी-प्रोबीएनपी (BNP / NT-proBNP)

BNP/NT-proBNP के हो, र किन बढ्छ?

BNP (B-type Natriuretic Peptide) मुटुको मांसपेशीले, विशेष गरी भेन्ट्रिकल फैलिएर वा दबाबमुनि परेर तन्किँदा, स्वतः उत्पादन गर्ने हर्मोन हो। यसको काम शरीरबाट अतिरिक्त पानी र नुन फाल्न मद्दत गर्नु र रक्तनली फराकिलो बनाउनु हो — यसरी यो मुटुको दबाब घटाउने शरीरको आफ्नै प्राकृतिक प्रयास हो। NT-proBNP यसैको एउटा निष्क्रिय उप-उत्पाद हो, जुन रगतमा बढी समय स्थिर रहने भएकाले प्रायः प्रयोगशालामा मापन गरिन्छ। मुटु कमजोर हुँदा वा दबाबमुनि हुँदा, यी दुवैको स्तर उल्लेख्य रूपमा बढ्छ।

यसले के पत्ता लगाउन सक्छ?

रगतमा BNP/NT-proBNP को स्तर बढेको छ कि छैन देखाउँछ — उच्च स्तरले मुटुमा दबाब वा तन्कावट बढेको संकेत गर्छ। यो परीक्षण विशेष गरी सास फेर्न गाह्रो हुनुको कारण मुटु हो कि फोक्सो (जस्तै दम वा COPD) भन्ने छुट्याउन धेरै उपयोगी हुन्छ — दुवै अवस्थामा लक्षण उस्तै देखिन सक्छन्, तर BNP सामान्यतया मुटुसम्बन्धी कारणमा मात्र उल्लेख्य बढ्छ। स्तर जति उच्च हुन्छ, हार्ट फेलियर त्यति नै गम्भीर हुने सम्भावना बढी हुन्छ, यद्यपि उमेर, मोटोपना र मिर्गौलाको अवस्थाले पनि स्तरमा असर गर्न सक्छ, त्यसैले चिकित्सकले यी कुरा ध्यानमा राखेर व्याख्या गर्छन्।

नतिजाले उपचारमा कसरी मद्दत गर्छ?

स्तर उच्च भएमा हार्ट फेलियरको निदान पुष्टि गर्न, गम्भीरता मूल्याङ्कन गर्न, र औषधि (जस्तै diuretic — शरीरबाट अतिरिक्त पानी फाल्ने औषधि) को मात्रा समायोजन गर्न मद्दत मिल्छ। अस्पताल भर्ना हुँदा र डिस्चार्ज हुनुअघि BNP तुलना गर्दा, उपचारले वास्तवमै दबाब घटाएको छ कि छैन भन्ने वस्तुनिष्ठ रूपमा थाहा पाउन सकिन्छ — यो केवल लक्षणमा भर पर्नुभन्दा बढी भरपर्दो हुन्छ। सामान्य स्तरले हार्ट फेलियरको सम्भावना धेरै कम रहेको सुझाव दिन्छ, जसले अनावश्यक थप जाँच वा उपचारबाट बच्न मद्दत गर्छ।