एपोलिपोप्रोटिन-बी (Apolipoprotein B, Apo B)

छोटकरीमा: Apo B एउटा प्रोटिन हो जुन LDL लगायत धमनीमा प्लाक जम्न सक्ने सबै "खराब" कोलेस्ट्रोल कणमा एक-एक थान हुन्छ। यसैले Apo B नाप्दा धमनीमा प्लाक जम्न सक्ने कणको वास्तविक संख्या ठ्याक्कै थाहा हुन्छ — कतिपय अवस्थामा यो LDL कोलेस्ट्रोलको मात्राभन्दा पनि हृदय-रक्तनली जोखिमको बढी सटीक सूचक मानिन्छ।

तपाईंलाई यो परीक्षण किन गर्न भनिएको हुन सक्छ?

तपाईंलाई यो परीक्षण गर्न भनिएको हुन सक्छ यदि:

  • ट्राइग्लिसराइड्स उच्च छ, जसले LDL को सामान्य गणनालाई कम भरपर्दो बनाउँछ
  • मधुमेह वा मेटाबोलिक सिन्ड्रोम छ
  • LDL सामान्य देखिए पनि हृदयरोगको जोखिम बढी भएको शंका छ

यो LDL कोलेस्ट्रोलभन्दा कसरी फरक छ?

LDL कोलेस्ट्रोल नाप्दा वास्तवमा त्यो कणहरूभित्र भएको कोलेस्ट्रोलको "तौल" नापिन्छ, कणको "संख्या" होइन। कहिलेकाहीं कोलेस्ट्रोलको तौल उस्तै भए पनि, केही व्यक्तिमा साना-साना धेरै कण हुन्छन् भने केहीमा ठूला-ठूला थोरै कण — तर धमनीमा प्लाक जम्ने जोखिम कणको संख्यासँग बढी सम्बन्धित हुन्छ। Apo B ले प्रत्येक हानिकारक कणमा एक-एक थान हुने भएकाले, यसले कणको वास्तविक संख्या प्रत्यक्ष देखाउँछ — त्यसैले यो कतिपय अवस्थामा LDL भन्दा बढी सटीक जोखिम सूचक हुन्छ।

नतिजाले के देखाउँछ?

उच्च Apo B

धमनीमा प्लाक जम्न सक्ने कणको संख्या धेरै छ भन्ने संकेत हो — LDL सामान्य देखिए पनि यदि Apo B उच्च छ भने वास्तविक जोखिम बढी हुन सक्छ।

उपचारको लक्ष्य निर्धारण

उच्च जोखिम भएका बिरामीमा Apo B लाई पनि उपचारको लक्ष्यको रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ, विशेषगरी ट्राइग्लिसराइड्स उच्च भएकाहरूमा।

बिरामीले प्रायः सोध्ने प्रश्नहरू

Apo B जाँच LDL को सट्टा गर्ने कि साथसाथै?

धेरै अवस्थामा साथसाथै प्रयोग गरिन्छ, विशेषगरी जटिल लिपिड समस्या भएकाहरूमा। सबैलाई नियमित रूपमा दुवै जाँच्नुपर्छ भन्ने होइन।

यो जाँचका लागि नखाई बस्नुपर्छ?

प्रायः पर्दैन — Apo B ट्राइग्लिसराइड्सको स्तरले धेरै प्रभावित नहुने भएकाले, यो जाँच खाना खाएपछि पनि गर्न सकिन्छ। आफ्नो प्रयोगशालाको निर्देशन पालना गर्नुहोस्।

Apo B घटाउन के गर्न सकिन्छ?

LDL घटाउने उस्तै उपाय (Statin जस्ता औषधि, स्वस्थ खानपान, व्यायाम) ले Apo B पनि घटाउँछ, किनभने यी उपायले धमनीमा प्लाक जम्न सक्ने कणको संख्या नै घटाउँछन्।

स्रोत तथा थप जानकारी