मुटुका नयाँ औषधि: विगत तीन वर्ष (सन् २०२४–२०२६) मा अमेरिकामा के-के स्वीकृत भए?

सुईको ठाउँमा ट्याब्लेट, अस्पतालको ठाउँमा नाकको स्प्रे, र रोगको मूल कारण लक्षित गर्ने नयाँ औषधि — मुटुरोगको उपचार कसरी बदलिँदैछ

अमेरिकामा कुनै पनि औषधि बजारमा आउनुअघि FDA नामक सरकारी निकायले त्यसको प्रभावकारिता र सुरक्षाको कडा जाँच गर्छ, र त्यही जाँच पास गरेपछि मात्र चिकित्सकले लेख्न पाउँछन्। अमेरिकामा स्वीकृत भएको औषधि तुरुन्तै नेपालमा उपलब्ध हुँदैन, तर के-के नयाँ आइरहेको छ भनी थाहा पाउनु उपयोगी हुन्छ, किनभने यीमध्ये धेरै औषधि आगामी केही वर्षभित्र दक्षिण एसियामा पनि भित्रिने सम्भावना हुन्छ। यस लेखमा औषधिहरूलाई रोगको समूहअनुसार बाँडिएको छ, र प्रत्येकको अंग्रेजी नाम कोष्ठकभित्र दिइएको छ ताकि चिकित्सकसँग सोध्दा वा प्रिस्क्रिप्सनमा हेर्दा चिन्न सजिलो होस्।

१. मुटु कमजोर हुने रोग, कार्डियोमायोप्याथी र एमाइलोइडोसिस

एकोरामिडिस (acoramidis, Attruby) — नोभेम्बर २०२४

ट्रान्सथाइरेटिन एमाइलोइडोसिस (ATTR amyloidosis) मा असामान्य प्रोटिन मुटुमा जम्मा भई मुटु कडा र कमजोर हुन्छ। एकोरामिडिस यो प्रोटिनलाई स्थिर राखी (TTR Stabilizer) जम्मा हुनबाट रोक्ने खाने औषधि हो, जसले मुटुसम्बन्धी मृत्यु र अस्पताल भर्नाको जोखिम घटाएको देखिएको छ। यही रोगका लागि पहिलेदेखि टाफामिडिस (tafamidis, Vyndamax) पनि उपलब्ध थियो — एकोरामिडिस यस समूहको दोस्रो विकल्प हो। एमाइलोइडोसिसबारे थप पढ्नुहोस् →

भुट्रिसिरन (vutrisiran, Amvuttra) — मार्च २०२५

यही ATTR एमाइलोइडोसिसका लागि फरक तरिकाले काम गर्ने औषधि — यसले असामान्य प्रोटिन बन्ने प्रक्रियालाई नै RNA interference (siRNA) प्रविधिबाट रोक्छ। तीन महिनामा एक पटक लगाउने सुई हो, र यसले हृदय-सम्बन्धी मृत्यु, अस्पताल भर्ना र आपत्कालीन भ्रमण घटाएको देखिएको छ। यसरी एउटै रोगका लागि प्रोटिन "स्थिर राख्ने" र "बन्नै नदिने" दुई फरक दृष्टिकोणका औषधि अब उपलब्ध छन्।

फिनेरेनोन (finerenone, Kerendia) — जुलाई २०२५ (नयाँ प्रयोग)

पहिले मिर्गौला र मधुमेह सम्बन्धी प्रयोगमा मात्र सीमित यो औषधिलाई अब पम्पिङ ४०% वा सोभन्दा बढी भएका मुटु कमजोरीका बिरामी (HFmrEF/HFpEF) का लागि पनि स्वीकृति दिइयो। FINEARTS-HF नामक ठूलो परीक्षणमा आधारित यो स्वीकृतिले पम्पिङ सुरक्षित भएर पनि सास फुल्ने बिरामीका लागि विकल्प बढाएको छ। पोटासियम बढ्न सक्ने भएकाले नियमित रक्त परीक्षण आवश्यक हुन्छ। थप पढ्नुहोस् →

अफिक्याम्टेन (aficamten, Myqorzo) — डिसेम्बर २०२५

हाइपरट्रोफिक कार्डियोमायोप्याथी (मुटुको मांसपेशी असामान्य रूपमा बाक्लो हुने वंशानुगत रोग) मा रगत बाहिर निस्कने बाटो साँघुरो भएमा सास फुल्ने, छाती दुख्ने र बेहोस हुने समस्या देखिन्छ। सन् २०२२ मा माभाक्याम्टेन (mavacamten, Camzyos) पछि यो कार्डियक मायोसिन इनहिबिटर समूहको दोस्रो औषधि हो, जसले अत्यधिक सक्रिय मुटुको मांसपेशीलाई सुस्त पारेर बाटो खोल्ने काम गर्छ। मुटुको पम्पिङ धेरै घट्न नदिन नियमित इकोकार्डियोग्राम जाँच अनिवार्य हुन्छ। थप पढ्नुहोस् → · ACACIA-HCM ट्रायलबारे →

२. कोलेस्ट्रोल, लिपिड र एथेरोस्क्लेरोसिस

एनलिसिटाइड (enlicitide, Lipfendra) — जुलाई २०२६

खराब कोलेस्ट्रोल (LDL) घटाउन स्ट्याटिनले पुर्‍याउन नसकेको ठाउँमा PCSK9 नामक प्रोटिन रोक्ने औषधि प्रयोग हुन्छ। अहिलेसम्म यस समूहका सबै औषधि — इभोलोकुम्याब (evolocumab, Repatha), एलिरोकुम्याब (alirocumab, Praluent) र इन्क्लिसिरन (inclisiran, Leqvio) — सुईबाट मात्र दिइन्थे। एनलिसिटाइड यस समूहको पहिलो खाने औषधि हो, जुन दिनको एक पटक ट्याब्लेटका रूपमा लिइन्छ — सुईको डर वा झन्झलले उपचार अधुरो छाड्ने बिरामीका लागि यो व्यावहारिक रूपमा ठूलो परिवर्तन हो।

लेरोडाल्सिबेप (lerodalcibep, Lerochol) — डिसेम्बर २०२५

PCSK9 समूहकै अर्को औषधि, तर यो महिनामा एक पटक मात्र लगाउने सानो मात्राको सुई हो, जसलाई फ्रिजमा राख्नै पर्दैन भन्ने विशेषता छ। फेमिलियल हाइपरकोलेस्ट्रोलेमिया वा स्ट्याटिन लगायतको उपचारपछि पनि LDL लक्ष्यभन्दा माथि रहेका बिरामीका लागि उपयोगी हुन सक्छ।

ओलेजार्सेन (olezarsen, Tryngolza) — डिसेम्बर २०२४, विस्तार जुन २०२६

रगतमा ट्राइग्लिसराइड अत्यधिक बढ्ने वंशानुगत रोग फेमिलियल काइलोमाइक्रोनेमिया सिन्ड्रोम (FCS) का लागि डिसेम्बर २०२४ मा स्वीकृत यो औषधिले APOC3 नामक प्रोटिन बन्ने प्रक्रियालाई रोकेर ट्राइग्लिसराइड घटाउँछ। जुन २०२६ मा यसको प्रयोग फराकिलो पारी, ट्राइग्लिसराइड ५०० mg/dL वा बढी भएका (Severe Hypertriglyceridemia) सबै वयस्कमा ट्राइग्लिसराइड र प्यान्क्रियाजको सूजन (Acute Pancreatitis) को जोखिम घटाउन स्वीकृति दिइयो — यस्तो जोखिम घटाउने प्रमाणित पहिलो औषधि यही हो। महिनामा एक पटक लगाइने सुई हो।

प्लोजासिरन (plozasiran, Redemplo) — नोभेम्बर २०२५

FCS कै लागि फरक प्रविधि (siRNA) बाट APOC3 लक्षित गर्ने अर्को औषधि, जुन तीन महिनामा एक पटक मात्र लगाइने सुई हो। यसरी दुर्लभ र उपचार गर्न कठिन यस रोगमा अब दुई प्रमाणित विकल्प उपलब्ध छन्।

३. उच्च रक्तचाप

एप्रोसिटेन्टान (aprocitentan, Tryvio) — मार्च २०२४

तीन-चारवटा औषधि खाँदा पनि रक्तचाप नियन्त्रणमा नआउने (Resistant Hypertension) बिरामीका लागि, एन्डोथेलिन नामक रक्तनली साँघुरो पार्ने पदार्थलाई रोक्ने (Dual Endothelin Receptor Antagonist) यो पहिलो स्वीकृत रक्तचापको औषधि हो। यो अन्य रक्तचापका औषधिसँगै थपेर दिइन्छ। शरीरमा पानी जम्मा हुन सक्ने भएकाले सावधानी आवश्यक हुन्छ।

बाक्सड्रोस्ट्याट (baxdrostat, Baxfendy) — मे २०२६

प्रतिरोधी उच्च रक्तचाप भएका धेरै बिरामीमा शरीरले एल्डोस्टेरोन (aldosterone) नामक हर्मोन आवश्यकताभन्दा बढी बनाइरहेको हुन्छ, जसले शरीरमा नुन र पानी जम्मा गराउँछ। बाक्सड्रोस्ट्याटले त्यही हर्मोन बनाउने इन्जाइमलाई नै रोक्छ, र यो त्यस्तो काम गर्ने पहिलो स्वीकृत औषधि हो। अन्य रक्तचापका औषधिसँगै दिनको एक पटक खाइन्छ। पोटासियम बढ्न र सोडियम घट्न सक्ने भएकाले सुरु गरेपछि नियमित रक्त परीक्षण गर्नुपर्छ। थप पढ्नुहोस् →

४. फोक्सोको धमनीको उच्च रक्तचाप

सोटाटरसेप्ट (sotatercept, Winrevair) — मार्च २०२४

पल्मोनरी आर्टेरियल हाइपरटेन्सन (PAH) मा फोक्सोका धमनी साँघुरो र कडा भई मुटुको दायाँ भागमाथि भार बढ्छ। सोटाटरसेप्ट यस रोगमा रक्तनली असामान्य रूपमा बढ्ने संकेतलाई नै रोक्ने (Activin Signaling Inhibitor) पूर्ण नयाँ प्रकारको औषधि हो — यसले व्यायाम क्षमता सुधार्ने र रोगको प्रगति ढिलो गर्ने देखिएको छ। तीन हप्तामा एक पटक लगाइने सुई हो, र पहिलेदेखिका PAH औषधिसँगै दिइन्छ।

५. मुटुको धड्कनको समस्या

ल्यान्डियोलोल (landiolol, Rapiblyk) — नोभेम्बर २०२४

अत्यन्त छिटो काम गर्ने र छिटै असर सकिने (Ultra-Short Acting) नसाबाट दिइने बिटा ब्लकर, जुन अस्पतालमा एट्रियल फिब्रिलेसन/फ्लटर लगायत छिटो धड्कन (SVT) भएका बिरामीको हृदयगति छोटो समयका लागि नियन्त्रण गर्न प्रयोग गरिन्छ। यसको असर छिटै सकिने भएकाले, गम्भीर बिरामीमा मात्रा मिलाउन सजिलो हुन्छ। यो घरमा खाने औषधि होइन, अस्पतालमा मात्र प्रयोग गरिन्छ।

एट्रिपामिल (etripamil, Cardamyst) — डिसेम्बर २०२५

पीएसभीटी (PSVT) मा अचानक मुटुको धड्कन धेरै बढ्छ र केही समयपछि आफैँ सामान्य हुन्छ — यस्तो बेला धेरै बिरामीलाई आपत्कालीन कक्षमा गएर सुईबाट औषधि लिनुपर्ने हुन्थ्यो। एट्रिपामिल नाकबाट स्प्रे गर्ने औषधि हो, जुन धड्कन बढेको बेला बिरामी आफैँले घरमै प्रयोग गर्न सक्छन्। पहिलो पटक चिकित्सकको निगरानीमा प्रयोग गरी सुरक्षित देखिएपछि मात्र घरमा लैजान दिइन्छ, र यसले सबै प्रकारका धड्कन समस्यामा काम गर्दैन।

६. मोटोपना, मधुमेह र कार्डियोमेटाबोलिक स्वास्थ्य

यो समूहका औषधिले मोटोपनाको उपचारलाई मुटुरोगको रोकथामसँग सिधै जोडेका छन् — यो आधुनिक कार्डियोलोजीको एउटा ठूलो परिवर्तन हो।

सेमाग्लुटाइड सुई (semaglutide, Wegovy) — मार्च २०२४ (नयाँ प्रयोग)

पहिले तौल घटाउन मात्र स्वीकृत यो साप्ताहिक सुईलाई, SELECT ट्रायलको नतिजापछि, पहिले नै मुटु-रक्तनली रोग भएका अधिक तौल वा मोटो वयस्कमा हृदयाघात, स्ट्रोक र हृदय-सम्बन्धी मृत्युको जोखिम घटाउन पनि स्वीकृति दिइयो — मोटोपनाको औषधिले मुटुको नतिजा सुधारेको यो पहिलो प्रमाणित उदाहरण थियो। थप पढ्नुहोस् →

सेमाग्लुटाइड ट्याब्लेट (oral Wegovy) — डिसेम्बर २०२५

उही औषधिको खाने ट्याब्लेट (दिनको एक पटक) — तौल घटाउन र मुटुको जोखिम घटाउन दुवै प्रयोगका लागि स्वीकृत। यो तौल व्यवस्थापनका लागि स्वीकृत पहिलो खाने GLP-1 औषधि हो, र अध्ययनमा सुईजत्तिकै तौल घटाएको देखिएको छ।

टिर्जेपाटाइड (tirzepatide, Zepbound) — डिसेम्बर २०२४ (नयाँ प्रयोग)

दुई हर्मोन (GIP र GLP-1) मा एकैचोटि काम गर्ने यो साप्ताहिक सुईलाई मोटोपना भएका वयस्कमा हुने मध्यम-गम्भीर अवरोधात्मक निद्रा-श्वासरोध (Obstructive Sleep Apnea) को उपचारका लागि पनि स्वीकृति दिइयो — निद्रा-श्वासरोधका लागि स्वीकृत पहिलो औषधि यही हो। निद्रा-श्वासरोध आफैं उच्च रक्तचाप र मुटुरोगसँग जोडिएको हुन्छ। थप पढ्नुहोस् →

ओर्फोरग्लिप्रोन (orforglipron, Foundayo) — अप्रिल २०२६

सेमाग्लुटाइड ट्याब्लेटभन्दा फरक — यो पेप्टाइड नभई सानो अणु (Small Molecule) भएकाले खाना वा पानीको कुनै बन्देजबिना दिनको कुनै पनि समय खान मिल्छ। मोटोपना वा अधिक तौल भएका वयस्कमा तौल व्यवस्थापनका लागि स्वीकृत, र अध्ययनमा करिब ११% सम्म औसत तौल घटेको देखिएको छ। पेप्टाइड नभएकाले भविष्यमा उत्पादन र मूल्यमा फाइदा हुन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।

नेपालका बिरामीका लागि यसको अर्थ के?

औषधिको मूल्य देश, बिमा र आपूर्तिअनुसार निकै फरक पर्ने भएकाले यहाँ कुनै मूल्य उल्लेख गरिएको छैन।

स्रोत तथा थप जानकारी

• Novel Drug Approvals for 2026 — US Food and Drug Administration
• Novel Drug Approvals for 2025 — US Food and Drug Administration
• Novel Drug Approvals for 2024 — US Food and Drug Administration
• Tamargo J, et al. — Cardiovascular Pharmacotherapy in 2025, European Heart Journal – Cardiovascular Pharmacotherapy (2026)
• Bayer — Kerendia (finerenone) FDA Approval for Heart Failure (जुलाई २०२५)
• AstraZeneca — Baxfendy (baxdrostat) FDA Approval (मे २०२६)
• Eli Lilly — Foundayo (orforglipron) FDA Approval (अप्रिल २०२६)
• Tryngolza (olezarsen) FDA Approval History — Drugs.com

यो सामग्री सामान्य स्वास्थ्य जानकारीका लागि मात्र हो र यसले तपाईंको चिकित्सकको सल्लाह वा जाँचलाई प्रतिस्थापन गर्दैन। कुनै पनि औषधि सुरु गर्नु, रोक्नु वा मात्रा फेर्नुअघि आफ्नो उपचार गर्ने चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्। यहाँ उल्लेखित औषधि अमेरिकी नियामक निकाय FDA बाट स्वीकृत भएका हुन् र नेपाल वा अन्य देशमा उपलब्धता तथा स्वीकृतिको अवस्था फरक हुन सक्छ। औषधिका ब्रान्ड नाम केवल चिनारीका लागि उल्लेख गरिएका हुन्, यो कुनै कम्पनी वा उत्पादनको प्रवर्धन होइन। स्वीकृतिका मिति सेप्टेम्बर २०२६ सम्मको सार्वजनिक अभिलेखमा आधारित छन्। अन्तिम पटक चिकित्सकीय समीक्षा: सेप्टेम्बर २०२६